آیا هوش‌مصنوعی جایگزین انسان می‌شود؟

بیژن یاور؛ استاد دانشگاه و مشاور حوزه ریاست مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران

تا سال ۲۰۳۰، حدود ۷۰٪ مهارت‌های مورد استفاده در مشاغل تغییر نموده یا جایگزین انسان می‌شود و هوش‌مصنوعی عامل اصلی این تحول خواهد بود. این تحولات، اهمیت مهارت‌آموزی مداوم و سازگاری با تغییرات را دوچندان کرده است.

 گاهی تصوراتی اشتباهی و یک بدفهمی مبهم و کلی در مورد اینکه فناوری‌های نوین و هوش‌مصنوعی قرار است جایگزین انسان شود وجود دارد! برای اینکه بتوانیم حرف درستی بزنیم و آگاهانه سخن بگوییم به نظر می‌رسد که انسان «مجهز به هوش‌مصنوعی» جایگزین انسان «فاقد آن» می‌شود! نه هوش‌مصنوعی جایگزین انسان، یا به عبارت دیگر هوش مصنوعی جایگزین انسان نمی‌شود؛ بلکه در مقایسه، انسان مجهز و مسلط به هوش‌مصنوعی، جایگزین هوش‌مصنوعی می‌شود! در اینجا بر آن هستیم تا این ترس را از بین برده و واقع‌بینانه مسئله را بررسی نموده و راه‌حلی مناسب را ارائه نماییم.

بیشتر بخوانید: استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی برای مدیریت دارایی آینده

گزارش مهارت‌های درحال‌رشد و توسعه ۲۰۲۵ لینکدین

لینکدین در گزارش مهارت‌های درحال‌رشد و توسعه مربوط به سال ۲۰۲۵ میلادی (Skills on the Rise ۲۰۲۵) که منتشر شده است، ۱۵ مهارت با سریع‌ترین رشد در بازار کار را معرفی می‌نماید. این گزارش به‌دقت به مهارت‌های نوظهوری که برای حفظ رقابت در مشاغل آینده ضروری هستند، پرداخته است. بر اساس این گزارش، ۵ مهارت برتر با سریع‌ترین رشد عبارت‌اند از:

• خلاقیت و نوآوری (Innovation)
• بررسی کد (Code Review)
• حل مسئله (Problem Solving)
• پیش‌ارزیابی (Pre-Screening)
• تفکر استراتژیک (Strategic Thinking)

تحول مهارت‌ها در مشاغل مختلف

طبق گزارش لینکدین، تا سال ۲۰۳۰، حدود ۷۰٪ مهارت‌های مورد استفاده در مشاغل تغییر نموده و هوش‌مصنوعی عامل اصلی این تحول خواهد بود. این تحولات، اهمیت مهارت‌آموزی مداوم و سازگاری با تغییرات را دوچندان کرده و متخصصانی که امروز وارد بازار کار می‌شوند، نسبت به کارمندان ۱۵ سال پیش، دوبرابر بیشتر، شغل عوض خواهند کرد. پس دینامیسم و پویایی در افراد و به‌تبع آن در جذابیت مشاغل بیشتر شده است. این ویژگی یک‌بار پیش‌ازاین نیز رخ‌داده است و آن دقیقاً زمانی بود که انسان وارد عصر سایبرنتیک گردید.

مهارت‌های مرتبط با هوش‌مصنوعی اکنون در تمام صنایع ضروری شده‌اند و از مهم‌ترین توانایی‌های مورد تقاضا در بازار کار امروز محسوب می‌شوند. از سال ۲۰۱۶، تعداد اعضای لینکدین که مهارت‌های هوش‌مصنوعی را به پروفایل خود اضافه کرده‌اند، ۲۰ برابر افزایش‌یافته است.

جالب است بدانیم که ۹۵٪ مدیران ارشد، مهارت‌های مرتبط با هوش‌مصنوعی را در اولویت قرار داده‌اند، تا از این قافله عقب نیافتند! همین مطلب و افزایش آگاهی و مهارت‌های مبتنی بر فناوری‌های نوین از جمله هوش‌مصنوعی باعث گردیده است که شرکت‌ها به دنبال متخصصانی باشند که ترکیبی از مهارت‌های هوش مصنوعی، رهبری و تصمیم‌گیری را داشته باشند.

رشد مهارت‌های هوش مصنوعی در کشور‌های مختلف

با اندکی دقت و توجه ملاحظه می‌کنیم که رشد مهارت‌های هوش مصنوعی در کشور‌های مختلف در حال افزایش است. برخی از آمار‌های در دسترس به شرح زیر است:

امارات متحده عربی: ۸۰ برابر افزایش، ایالات متحده آمریکا: ۲۱ برابر افزایش و آلمان: ۱۲ برابر افزایش و در زمینه حوزه قابل‌توجه در خصوص هوش مصنوعی می‌توان به مواردی از جمله: خدمات مالی با ۴۰ برابر افزایش و آموزش با ۱۴ برابر افزایش، اشاره نمود.

بیشتر بخوانید: بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای ساده‌سازی فرایندهای تولید

مهارت‌های برتری که می‌بایستی به فراگیری آن بپردازیم

مهارت‌های برتر آینده که باید هر فردی برای پیشرفت و توسعه کسب‌وکار خود در جهان با سرعت رقابتی بالا بیاموزد عبارت‌اند از: خلاقیت و نوآوری، بررسی کد، حل مسئله، پیش‌ارزیابی، تفکر استراتژیک، مهارت‌های ارتباطی، سازگاری، مدل‌های زبانی بزرگ، سواد هوش مصنوعی، اشکال‌زدایی، تعامل با مشتری، تحلیل داده‌های آماری، مهندسی پرامپت (Prompt Engineering)، تحلیل بازار، مدیریت ذی‌نفعان.

اهمیت هوش مصنوعی

باید توجه داشته باشیم که پرسنل شاغل در کسب‌وکار‌های مختلف می‌بایستی به فناوری‌های نوین و خصوصاً بر هوش مصنوعی مسلط بوده و از آن در کار‌ها و فعالیت‌های متنوع خود استفاده نمایند و آن را به‌عنوان مهارتی حیاتی نزد خود داشته باشند. چراکه فناوری‌های نوین و در رأس آنها هوش مصنوعی ویژگی‌های برتری‌بخش داشته و برخی از مزایای آن به شرح زیر است:

۱. افزایش سرعت فعالیت‌ها
۲. تسریع در فرآیند‌ها
۳. قابلیت حل مسئله با سرعت بالا و استفاده از منابع بروز
۴. حافظه قوی و درنظرگرفتن همه جوانب
۵. درصد اشتباه کمتر
۶. امکان ارائه راه‌حل‌های متنوع‌تر
۷. انجام محاسبات پیچیده‌تر از معمول دراسرع‌وقت
۸. کاهش خطای انسانی
۹. حذف یا به‌حداقل‌رساندن ریسک
۱۰. هفت روز هفته، ۲۴ ساعته، و در هر لحظه در دسترس
۱۱. کمک دیجیتال
۱۲. قابلیت اختراع‌های جدید
۱۳. تصمیمات بی‌طرفانه و مبتنی بر منطق و فرآیند‌ها
۱۴. علی‌رغم هزینه‌های بالا، اقتصادی‌بودن سرمایه‌گذاری در آن برای آینده برای جلوگیری از عقب افتادن در روند رقابتی
۱‌ش علی‌رغم خلاقیت پایین، اما با پرامپت‌های دقیق که خود نیاز به آموزش دارد نتایج خوبی حاصل می‌شود
۱۶. امکان کار در شرایط بسیار سخت و در مکان‌هایی که انسان قابلیت کار و فعالیت در آنجا را ندارد.
۱۷. عدم دخیل نمودن احساسات در فعالیت‌ها
۱۸. انضباط و نظم دائمی در کار و فعالیت بدون خستگی

و البته نمونه‌های بسیار دیگری که می‌توان به این موارد اضافه نمود.

نتیجه‌گیری

همان‌طوری که در ابتدا نیز بیان داشتیم، انسان مجهز به هوش مصنوعی جایگزین انسان فاقد آن می‌شود! نه هوش مصنوعی جایگزین انسان! به عبارت ساده‌تر انسان با مهارت هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین جایگزین انسان بدون این مهارت‌ها می‌گردد! خوب راه‌حل این است که مهارت‌های مرتبط با هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین آموخته شود تا افراد حداقل در جایگاهی که هستند باقی‌مانده و برای پیشرفت در زمینه کسب‌وکار خود مهارت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، فناوری‌های نوین و مهارت‌های مرتبط با آن را توسعه داده و به هنگام نمایند! متفاوت بیندیشیم!

منبع: دانشجو

بیشتر بخوانید: کاربردهای ربات‌های هوش مصنوعی، همکاران آینده ما